Araç Neden Hararet Yapar? Motor Hararet Yaptığında Ne Yapılmalı?

Araç neden hararet yapar? Motor hararet yaptığında ne yapılmalı? soruları, her sürücünün özellikle sıcak yaz aylarında veya yoğun trafik koşullarında karşılaşmaktan en çok çekindiği durumların başında gelir. Motorun sağlıklı çalışma sıcaklığının üzerine çıkması anlamına gelen hararet, ihmal edildiğinde veya yanlış müdahale edildiğinde motorda geri dönüşü olmayan, yüksek maliyetli hasarlara yol açabilir. Bir aracın kalbi olan motorun ideal performansta çalışabilmesi, sadece yakıt sistemine veya ateşlemeye değil, aynı zamanda soğutma sisteminin ve kullanılan sıvıların kalitesine de bağlıdır. Bu rehberimizde, hararetin nedenlerinden çözüm yollarına, alınması gereken önlemlerden Oilmarkt güvencesiyle ulaşabileceğiniz bakım ürünlerine kadar her detayı inceleyeceğiz. 

Araçta Hararet Nedir?

Araçta hararet, motorun tasarımında belirlenen optimum çalışma sıcaklığı aralığının (genellikle 80-100°C arası) üzerine çıkması durumudur. İçten yanmalı motorlar çalışırken, yakıtın yanması ve hareketli parçaların sürtünmesi sonucu büyük bir ısı enerjisi açığa çıkar. Soğutma sistemi, bu ısının motor bloğuna zarar vermeden tahliye edilmesini sağlar. Eğer soğutma sistemi, üretilen bu ısıyı yeterince hızlı bir şekilde dışarı atamazsa, motor parçaları genleşmeye başlar ve yağlayıcı sıvıların özelliği bozulur. Bu noktada motor yağı hayati bir önem taşır. Kaliteli bir motor yağı, sadece sürtünmeyi azaltmakla kalmaz, aynı zamanda ısının parçalar üzerinden transfer edilmesine de yardımcı olur. Ancak hararet kontrolsüz yükseldiğinde, yağın vizkozitesi bozulur ve koruma kalkanı zayıflar.

Araba Neden Hararet Yapar?

Öncelikle sorunun kaynağını tespit etmek gerekir. Hararetin tek bir sebebi yoktur; genellikle soğutma sistemindeki bir bileşenin arızası veya bakım eksikliği bu duruma yol açar.

Arabanın hararet yapmasının başlıca nedenleri şunlardır:

• Soğutma Sıvısının Azalması: Radyatörde veya hortumlarda kaçak olması, suyun azalmasına ve motorun soğutulamamasına neden olur.
• Termostat Arızası: Termostat açılmazsa, sıcak su radyatöre gidemez ve motor içinde hapsolur, bu da hızlı bir hararete sebep olur.
• Radyatör Tıkanıklığı: Zamanla biriken kireç ve tortular radyatör peteklerini tıkayarak hava akışını ve soğutmayı engeller. Bu noktada otomotiv kimyasal servis ürünleri arasında yer alan radyatör temizleyicilerin önemi büyüktür.
• Fan Arızası: Araç dururken veya düşük hızda giderken radyatörü soğutan fanın çalışmaması.
• Devirdaim Pompası (Su Pompası) Arızası: Suyun sistem içinde dolaşımını sağlayan pompanın kanatçıklarının kırılması veya kayışının kopması.
• Yanlış Motor Yağı Kullanımı: Motorun gereksinimine uygun olmayan veya özelliği bozulmuş yağ, sürtünmeyi artırarak ekstra ısı üretir. Oilmarkt üzerinden temin edebileceğiniz kaliteli motor yağları bu riski minimize eder.

Eurolub Eurogrınd Aco 20 Kg Tam Sentetik Soğutma Sıvısı

₺ 4920.00

Araba Durduk Yere Neden Hararet Yapar?

Bazen araç hareket halindeyken sorunsuz çalışır, ancak trafik ışıklarında veya rölantide beklerken motor hararet ibresi yükselmeye başlar. Bu durum genellikle hava akışının kesilmesiyle ilgilidir.

Durduk yere hararetin sebepleri şunlardır:

• Fan Müşürü veya Fan Motoru Arızası: Araç hareket etmediği için radyatöre rüzgar çarpmaz. Bu durumda fanın devreye girmesi gerekir. Fan çalışmıyorsa hararet hızla yükseler.
• Soğutma Sisteminde Hava Olması: Sistemde hava kabarcıkları varsa, su devirdaimi sağlıklı yapılamaz.
• Radyatör Kapağı Arızası: Basıncı tutamayan kapak, suyun kaynama noktasını düşürerek erken kaynamaya sebep olabilir.

Motor Hararet Yaparsa Ne Olur?

Hararet, motor için "kırmızı alarm" durumudur. Eğer uyarılar dikkate alınmaz ve araç kullanılmaya devam edilirse, sonuçlar oldukça ağır olabilir.

Hararet yapan bir motorda oluşabilecek hasarlar:

• Silindir Kapak Contasının Yanması: En sık karşılaşılan durumdur. Yağ ve suyun birbirine karışmasına neden olur.
• Piston ve Segman Erimesi: Aşırı ısı metalleri yumuşatır ve deforme eder.
• Motor Bloğunun Çatlaması: Ani ısı değişimleri veya aşırı genleşme bloğu çatlatabilir.
• Motorun Kilitlenmesi (Yatak Sarma): Yağın özelliğini yitirmesi sonucu parçaların birbirine kaynamasıdır.

Sadece motor değil, aşırı ısı şanzıman sistemini de etkileyebilir. Özellikle otomatik vitesli araçlarda şanzıman yağı soğutma sistemiyle entegre çalışabilir ve aşırı ısı şanzıman balatalarına zarar verebilir.

Castrol Transmax Manual 90 1 Lt Şanzıman Dişli Yağı

₺ 329.00

Arabanın Hararet Yaptığı Nasıl Anlaşılır?

Sürücü göstergeye bakmasa bile, araç bazı fiziksel tepkilerle hararet yaptığını belli eder. Erken teşhis, motoru kurtarabilir.

Aşağıdaki tabloda hararet belirtilerini ve olası kök nedenlerini inceleyebilirsiniz:

Motor Hararet Göstergesi Çeşitleri Nelerdir?

Sürücülerin motor sıcaklığını takip edebilmesi için araçlarda farklı tipte göstergeler bulunur. Bu göstergeleri doğru okumak, olası bir felaketi önlemenin ilk adımıdır.

Araçlarda yaygın olarak kullanılan hararet göstergesi çeşitleri şunlardır:

• Analog (İbreli) Göstergeler: Geleneksel ve en yaygın tiptir. "C" (Cold/Soğuk) ve "H" (Hot/Sıcak) arasında hareket eden bir ibre bulunur. İbrenin orta noktada sabit kalması beklenir.
• Dijital Göstergeler: Yeni nesil araçlarda bulunan, motor sıcaklığını sayısal değer veya dijital çubuklarla ifade eden ekranlardır.
• Uyarı Işığı (İkaz Lambası): Bazı modern araçlarda sürekli bir gösterge yerine, motor soğukken mavi, ideal sıcaklıktayken sönen ve hararet yaptığında kırmızı yanan bir ikaz ışığı bulunur.

Araba Hararet Göstergesi Kaç Olmalıdır?

Motorun verimli çalışabilmesi için belirli bir sıcaklığa ulaşması gerekir; ancak bu sıcaklığın belirli bir sınırı aşmaması şarttır. Peki, ideal değer nedir?

• İdeal Aralık: Çoğu binek araç için ideal motor suyu sıcaklığı 85°C ile 95°C arasındadır.
• Yüksek Sıcaklık: Göstergenin 100°C üzerine çıkması veya ibrenin kırmızı bölgeye yaklaşması, soğutma sisteminde bir sorun olduğunun veya motorun aşırı zorlandığının işaretidir.
• Kritik Seviye: 110°C ve üzeri sıcaklıklar, motorun acilen stop edilip soğutulması gereken tehlikeli bölgedir.

“Hararet Göstergesi Kaçta Olmalı? Araçlarda İdeal Motor Sıcaklığı” konusunu daha detaylı inceleyebilirsiniz.

Motor Harareti Nasıl Düşürülür?

Yolda giderken hararetin yükseldiğini fark ettiğinizde panik yapmadan uygulamanız gereken bazı acil durum taktikleri vardır.

Harareti düşürmek için ilk müdahaleler:

1. Klimayı Kapatın: Klima motora ekstra yük bindirir.
2. Kaloriferi En Sıcağa Açın: Kulağa garip gelse de, kaloriferi son sıcaklıkta ve en yüksek fan hızında çalıştırmak, motorun sıcaklığını kabin içine çekerek motor suyunu bir miktar soğutur.
3. Vitesi Boşa Alın (Güvenliyse): Motor devrini düşürün, ancak aracı tamamen stop etmeden önce uygun bir yer bulun.
4. Aracı Stop Edin ve Bekleyin: Güvenli bir yere çektikten sonra motoru kapatın. Ancak kontak anahtarını "yarım kontak" pozisyonunda bırakarak fanın çalışmaya devam etmesini (eğer elektrikl ise) sağlayabilirsiniz.

Aracınız Hararet Yapınca Ne Yapmanız Gerekir?

Araç hararetinde en kritik kısm, olay anındaki müdahaledir. Yanlış bir hareket ciddi yanıklara sebep olabilir.

Adım adım yapılması gerekenler:

• Asla Kapağı Açmayın: Motor sıcakken radyatör veya genleşme kabı kapağını kesinlikle açmayın. İçerideki basınçlı kaynar su yüzünüze fışkırabilir.
• Soğumasını Bekleyin: Kaputu açarak hava almasını sağlayın ve en az 30-45 dakika motorun soğumasını bekleyin.
• Su Seviyesini Kontrol Edin: Motor soğuduktan sonra su seviyesini kontrol edin. Eksilme varsa, su veya antifriz ekleyin.
• Sızıntı Kontrolü Yapın: Aracın altına bakın, hortumlardan veya radyatörden su damlıyor mu?
• Yağ Kontrolü: Yağ çubuğunu çekin. Yağ rengi "tahin" kıvamına gelmişse veya su karışmışsa motoru asla çalıştırmayın.

Arabada Hararet Nasıl Önlenir?

Hararet sorununu yaşamamak, sorunu çözmekten çok daha kolay ve az maliyetlidir. Düzenli bakım ve doğru ürün kullanımı ile hararet riskini minimuma indirebilirsiniz.

Motor hararetini önlemek için dikkat etmeniz gerekenler:

• Düzenli Sıvı Kontrolleri: Motor suyu seviyesini haftalık olarak kontrol edin. Sadece su değil, kaliteli antifriz kullanın.
• Kaliteli Motor Yağı ve Katkılar: Motorun iç sürtünmesini azaltmak ısıyı düşürür. Oilmarkt stoklarında bulunan tam sentetik yağlar ve motor yağ katkıları, metal yüzeylerde film tabakası oluşturarak sürtünme ısısını engeller.
• Sistem Temizliği: Soğutma sisteminin periyodik olarak temizlenmesi gerekir. Ayrıca yakıt sisteminin temiz kalması, verimli yanma sağlayarak motorun aşırı ısınmasını engeller; bu nedenle yakıt katkıları kullanmak dolaylı yoldan harareti önlemeye yardımcı olur.
• Genel Bakım: Bakım sırasında sadece motor yağına değil, aracın tüm hayati sıvılarına bakılmalıdır. Direksiyon hidrolik yağları ve fren hidrolik yağı seviyeleri de genel araç sağlığı için kontrol edilmeli, eksiklikler sistemde başka kaçaklar olduğunun habercisi olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular 

Radyatöre normal çeşme suyu koymak hararete sebep olur mu?

Evet, olabilir. Çeşme suyu kireç içerir ve bu kireç zamanla radyatör peteklerini tıkar. Ayrıca suyun kaynama noktası antifrize göre daha düşüktür, bu da motorun daha çabuk hararet yapmasına neden olur.

Klima açıkken araba neden hararet yapar?

Klima kompresörü motordan güç alır ve motora ekstra yük bindirir. Ayrıca klima kondanseri radyatörün önündedir ve ısınır. Eğer soğutma sistemi (fan, radyatör) tam kapasite çalışmıyorsa, klima açıldığında motor suyu sıcaklığı artabilir.

Hararet yapan araba stop edilmeli mi, çalışır vaziyette mi bırakılmalı?

Eğer su tamamen bitmişse veya ciddi bir mekanik ses geliyorsa hemen stop edilmelidir. Ancak su varsa ve sadece fan açmamışsa, rölantide çalıştırıp (kaloriferi açarak) soğuması beklenebilir. Ancak en güvenli yöntem, kenara çekip stop etmek ve soğumasını beklemektir.

Motor yağı eksikse hararet yapar mı?

Evet. Motor yağı sadece yağlama yapmaz, aynı zamanda motor içindeki ısının yaklaşık %20-30'unu transfer eder. Eksik veya özelliğini yitirmiş yağ, motorun daha fazla ısınmasına neden olur.