2 farklı motor yağı karıştırmak, araç sahiplerinin yolda kalma tehlikesi yaşadığı acil durumlarda veya eksilen yağı tamamlama sürecinde sıklıkla başvurduğu, ancak teknik detayları tam bilinmediğinde ciddi mekanik riskler barındıran kritik bir işlemdir. Aracınızın kalbi olan motorun sağlığı, sürtünmenin en aza indirilmesi ve uzun ömürlü bir performans için doğru motor yağı seçimi hayati önem taşır. Sektörün güvenilir ismi Oilmarkt olarak hazırladığımız bu kapsamlı rehberde, yağların kimyasal yapılarını, viskozite farklarını ve karter içerisinde birbirleriyle karışması durumunda ortaya çıkabilecek tüm senaryoları detaylıca inceleyeceğiz. Her zaman orijinal motor yağı kullanmanın önemini vurgularken, zorunlu durumlarda 2 farklı motor yağı birbirine eklendiğinde sistemde nelerin değiştiğini tüm şeffaflığıyla ele alıyoruz.
Araç motorlarının sorunsuz bir şekilde çalışması, hareketli parçalar arasındaki sürtünmenin azaltılması ve aşırı ısınmanın önlenmesi için kullanılan motor yağları, üretim şekillerine ve içerdikleri baz yağlara göre farklı kategorilere ayrılır. Aracınız için piyasadaki 2 farklı motor yağı seçeneği arasında kalmadan önce bu temel çeşitleri anlamak gerekir. Motor yağları temel olarak üretim teknolojilerine göre sınıflandırılır ve her birinin sunduğu koruma seviyesi birbirinden farklıdır:
Günümüzde üretilen modern motor yağlarının neredeyse tamamı yapısal olarak birbirleriyle karışabilir özelliktedir. Yani acil bir durumda sentetik bir yağın üzerine mineral bir yağ eklerseniz anında bir patlama, köpürme veya motor kilitlenmesi yaşamazsınız. Ancak yüksek bütçe ayırarak aldığınız tam sentetik, kaliteli bir yağın içine daha uygun fiyatlı mineral yağ karıştırdığınızda, karterdeki 2 farklı motor yağı homojenleşirken sentetik yağın o üstün özelliklerini (yüksek ısı dayanımı, uzun ömür, mükemmel temizleme ve deterjan özellikleri) anında kaybetmiş olursunuz. Oluşan bu yeni karışımın kalitesi, eklediğiniz en düşük kaliteli yağın performans seviyesine inecektir. Bu yüzden sistemin içinde sentetik ve mineral olmak üzere 2 farklı motor yağı bulundurmak uzun süreli kullanımlar, yüksek hızlar ve ağır yükler için asla tavsiye edilmez.
Uzun bir yolculukta acil bir durumda bagajınızda veya yakındaki bir benzin istasyonunda kendi aracınızda kullandığınız markayı bulamayabilirsiniz. Peki, aynı özelliklere sahip ancak markaları değişik olan 2 farklı motor yağı karıştırılır mı? Teknik ve teorik olarak, her iki yağ da aynı viskozite oranına (örneğin 5W-30) ve aynı endüstri standartlarına (API, ACEA veya üretici onayları) sahipse, karterde 2 farklı motor yağı bulunmasında anlık bir sakınca yoktur.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken çok hassas bir kimyasal nokta vardır: Her markanın (örneğin Castrol, Elf, Liqui Moly, Lubex, Mobil, Motul, Opet veya Petrol Ofisi gibi) kendine has, patentli bir katkı maddesi paketi bulunur. Bu paketlerin içinde motoru temizleyen deterjanlar, aşınma önleyici çinko molekülleri ve viskozite düzenleyiciler yer alır. Motor yağı markalarını karıştırdığınızda, bu kimyasal katkılar birbirleriyle tam kimyasal uyum sağlamayabilir. Sonuç olarak ortaya çıkan karışım, yağın genel performansını ve koruyuculuğunu düşürebilir. Bu nedenle mecbur kalmadıkça markaları karıştırmamak, her periyodik bakımda Oilmarkt güvencesiyle temin ettiğiniz orijinal motor yağı ile yola devam etmek en sağlıklı yöntemdir.
Viskozite, en basit tabirle yağın akmaya karşı gösterdiği içsel direnci, yani kalınlığını ve inceliğini ifade eder. Motorunuzun içinde 2 farklı motor yağı viskozitesini birbirine karıştırmak, yağın akışkanlık dinamiğini değiştirir. Örneğin, aracınızda ince yapılı bir yağ varken üzerine kalın bir yağ eklerseniz, karterdeki farklı motor yağı birleşerek bu iki değerin arasında, ancak kışın ve yazın nasıl davranacağı kesin olarak öngörülemeyen dengesiz bir akışkanlığa sahip olacaktır. Bu durum, özellikle soğuk kış sabahlarında ilk çalıştırma anında motorun üst kısımlarının yeterince yağlanamamasına neden olabilir.
Piyasada araçların üretim yılına, motor toleranslarına, iklim şartlarına ve kullanım amaçlarına göre sayısız viskozite seçeneği bulunur. İhtiyaca göre tercih edilen motor yağı çeşitlerinden bazıları ve kullanım alanları şu şekildedir:
| Yağ Sınıfı / Viskozite | Genel Kullanım Alanı ve Öne Çıkan Özellikleri |
| 0W20Motor Yağı, 0W30 Motor Yağı, 0W40 Motor Yağı | Yeni nesil, dar toleranslı motorlar ve çok soğuk iklim koşulları için ideal, ince yapılı, yakıt tasarrufu sağlayan hızlı akışkan yağlardır. |
| 5W20 Motor Yağı, 5W30 Motor Yağı, 5W40 Motor Yağı | Günümüz modern binek ve hafif ticari araçlarında en çok tercih edilen, yaz ve kış aylarında optimum denge sağlayan sentetik ağırlıklı serilerdir. |
| 10W30 Motor Yağı, 10W40 Motor Yağı | Yüksek performanslı araçlarda, aşırı ısınan motorlarda veya biraz daha eski nesil teknolojiye sahip araçlarda motoru korumak için kullanılır. |
| 15W40 Motor Yağı, 20W50 Motor Yağı, 20W60 Motor Yağı | Daha kalın bir yağ filmine ihtiyaç duyan eski model araçlar, ağır vasıtalar, traktörler ve aşırı sıcak iklimler için tercih edilir. |
| SAE 10 Motor Yağı, SAE 30 Motor Yağı | Genellikle sabit devirli makinelerde, jeneratörlerde, çim biçme makinelerinde veya spesifik mevsimsel ihtiyaçlarda kullanılan tek dereceli yağlardır. |
Motor karterine dolum kapağından 2 farklı motor yağı koyduğunuzda, yağın fiziksel ve kimyasal yapısında anında gözle görülmese de mikroskobik düzeyde çeşitli değişiklikler başlar. Yağların içindeki katkı maddeleri; farklı mühendisler tarafından farklı formüllerle geliştirildiği için, bu kimyasallar sıcaklığın da etkisiyle birbiriyle reaksiyona girebilir.
Farklı formülasyonlara sahip 2 farklı motor yağı birleştiğinde ortaya çıkması muhtemel başlıca kimyasal ve fiziksel riskler şunlardır:
Sürücülerin en çok endişelendiği soru şudur: Karterde 2 farklı motor yağı döngüye girdiğinde motor kalıcı, pahalı bir hasar alır mı? Bu kritik sorunun cevabı kartere yaptığınız karıştırma miktarınıza, yağların birbirine olan yakınlık türüne ve bu karışımla ne kadar süre araç kullandığınıza bağlı olarak değişir. Eğer gece yarısı uzun bir yolda yağ çubuğu minimumu gösteriyor ve yağ lambası yanıyorsa, motoru tamamen yağsız bırakıp yatak sardırmaktansa elinizdeki herhangi bir yağı (mümkünse aynı viskoziteye sahip) eklemek motoru kurtarır. Ancak bu şekilde binlerce kilometre yol yapmak, motorun ömrüyle kumar oynamaktır. Zorunlu kalarak 2 farklı motor yağı kullandıktan sonra uzun süre aracı bu şekilde sürmeye devam ederseniz motorunuzun görebileceği potansiyel zararlar şunlardır:
Tüm bu teknik detayları özetlemek gerekirse, hayati bir mecburiyet kalınmadıkça 2 farklı motor yağı kesinlikle bir arada kullanılmamalıdır. Birbirinden farklı viskoziteleri, markaları veya üretim çeşitlerini karıştırmak; motorun çalışma toleranslarını, yağın kimyasal koruma özelliğini ve akışkanlık dinamiğini olumsuz yönde etkiler. Yolda kaldığınızda veya yağ seviyeniz kritik seviyeye düştüğünde, motorun yatak sarmasını engellemek için farklı bir yağ eklemek hayat kurtarıcı geçici bir hamledir. Ancak bu hamlenin ardından ilk fırsatta yetkili veya özel bir servise giderek karterdeki bu karışık yağı boşalttırmanız ve yağ filtresini tamamen yenilemeniz gerekir. Oilmarkt üzerinden aracınızın üretici onaylarına ve spesifikasyonlarına tam uyan en kaliteli, garantili ve orijinal motor yağı çeşitlerini güvenle temin edebilir, motorunuzun ömrünü sorunsuz bir şekilde uzatabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Acil bir durumda 2 farklı motor yağı karıştırılırsa yağı ne zaman değiştirmeliyim?
Eğer yolda kalmamak için farklı bir viskozite veya türde yağ eklemek zorunda kaldıysanız, karterinizde 2 farklı motor yağı dolaşmaya başlamış demektir. Yolculuğunuzu güvenle tamamlayıp ilk müdahale noktasına veya servise ulaştığınızda (mümkün olan en kısa kilometrede) motor yağını ve yağ filtresini komple, temiz bir yağ ile değiştirmeniz önerilir.
Orijinal olmayan veya sahte bir yağ ile orijinal motor yağı karışırsa ne olur?
Bu motorunuz için yaşanabilecek en tehlikeli senaryolardan biridir. Sahte yağlar gerekli koruyucu, aşınma önleyici ve temizleyici kimyasalları barındırmadığı gibi genelde atık yağlardan süzülür. Bu sahte yağ, karterdeki orijinal yağın da yapısını anında ve tamamen bozar. Karterde ağır çamurlaşma başlar, yağ kanalları tıkanır ve motorun mekanik aksamları doğrudan fiziksel sürtünmeye maruz kalarak rektifiye gerektirecek kadar ağır hasar alır.
İçinde 2 farklı motor yağı bulunan aracı yüksek devirlerde kullanmak tehlikeli mi?
Evet, oldukça büyük bir risk taşır. Karterdeki uyumsuz yağ karışımı yüksek sıcaklıklarda köpürmeye ve viskozite kaybına çok daha meyilli olduğundan, yüksek devirlerde motorun şiddetle ihtiyaç duyduğu kusursuz yağ filmi basınçtan dolayı yırtılabilir. Bu film yırtılması, pistonların ve yatakların sarmasına sebebiyet verebilir. İçinde 2 farklı motor yağı olan bir aracı mümkün olduğunca düşük devirlerde, motoru ısıtmadan ve zorlamadan servise kadar sakin bir şekilde kullanmalısınız.
